Decyzja o zakończeniu małżeństwa nigdy nie jest prosta. Gdy emocje biorą górę, często pojawia się chęć „walki o sprawiedliwość” i udowodnienia przed Sądem, kto doprowadził do rozpadu związku. Zdrada, przemoc, nałogi – to silne argumenty, by żądać rozwodu z orzekaniem o wyłącznej winie małżonka. Jednak czy zawsze jest to opłacalne rozwiązanie?
W zespole Prawo bez Tajemnic przeprowadziliśmy setki postępowań rozwodowych. Widzieliśmy sprawy zakończone na pierwszej rozprawie oraz batalie trwające latami. W tym artykule, jako radcy prawni i adwokaci rodzinni, chłodnym okiem analizujemy obie ścieżki. Dowiesz się, kiedy warto walczyć o winę, a kiedy lepiej podpisać porozumienie i zamknąć ten rozdział życia.
Rozwód bez orzekania o winie (Za porozumieniem stron)
To najczęstszy wybór Polaków (ok. 70-80% spraw). Wymaga zgodnego wniosku obu małżonków o zaniechanie orzekania o winie. Zalety:
- Szybkość: Często kończy się na jednej rozprawie (nawet w 3-4 miesiące od złożenia pozwu).
- Mniej stresu: Sąd nie „pierze brudów”. Pyta tylko o to, czy nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia (uczuciowego, fizycznego i gospodarczego).
- Kultura: Łatwiej zachować poprawne relacje po rozwodzie, co jest kluczowe, gdy macie wspólne dzieci.
Wady:
- Zamykasz sobie drogę do alimentów „rozszerzonych” (o czym poniżej).
Rozwód z orzekaniem o winie
Tutaj Sąd zamienia się w pole bitwy. Aby uzyskać taki wyrok, musisz udowodnić, że wyłączną przyczyną rozpadu małżeństwa było zachowanie drugiej strony. Uwaga: W polskim prawie nie ma „procentów winy”. Jeśli mąż zdradzał, ale żona była wobec niego agresywna lub wyprowadziła się bez powodu – Sąd orzeknie winę obu stron. A wina obu stron daje skutki prawne (prawie) takie same, jak brak winy.
Kiedy warto walczyć o wyłączną winę?
Gra jest warta świeczki zazwyczaj w dwóch przypadkach:
- Satysfakcja moralna / religijna: Dla niektórych klientów oficjalne stwierdzenie, że byli „tymi dobrymi”, jest niezbędne do zamknięcia etapu.
- Alimenty na małżonka: To główny powód ekonomiczny.
Alimenty na byłego małżonka- kluczowa różnica
To najważniejszy aspekt prawny, który różni obie ścieżki.
- Przy braku winy (lub winie obu stron): Możesz żądać alimentów od byłego małżonka tylko wtedy, gdy żyjesz w niedostatku (czyli nie masz za co żyć). Obowiązek ten wygasa zazwyczaj po 5 latach.
- Przy wyłącznej winie drugiego małżonka: Możesz żądać alimentów, nawet jeśli nie cierpisz niedostatku! Wystarczy, że rozwód pociągnął za sobą istotne pogorszenie Twojej stopy życiowej.
- Przykład: Żona zajmowała się domem, a mąż zarabiał 20 tys. zł miesięcznie. Po rozwodzie z jego winy, żona musi iść do pracy za najniższą krajową. Jej stopa życiowa drastycznie spadła. Mąż może być zobowiązany do wyrównania tej różnicy – i to dożywotnio (lub do jej ponownego ślubu).
Dowody w sprawie rozwodowej- co się liczy?
W Prawo bez Tajemnic pomagamy klientom zebrać materiał dowodowy, który jest dopuszczalny procesowo. Sąd nie wierzy na słowo. Liczą się:
- Świadkowie: Rodzina, sąsiedzi, znajomi (ale uwaga: dzieci poniżej 13 (w spr. cywilnych 13, w karnych 15 – doprecyzowanie: małoletni poniżej 13 lat, a zstępni stron poniżej 17 lat nie mogą być przesłuchiwani w sprawach o rozwód o winę – art 430 kpc) – Korekta merytoryczna: W sprawach o rozwód małoletni, którzy nie ukończyli lat 13, a zstępni stron, którzy nie ukończyli lat 17, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków).
- Detektyw: Raport detektywistyczny (zdjęcia, nagrania) to bardzo silny dowód zdrady.
- Wydruki: SMS-y, maile, wiadomości z komunikatorów.
- Niebieska Karta / Obdukcje: W przypadku przemocy.
Koszty i czas trwania procesu
Musisz być świadomy, że rozwód z orzekaniem o winie to maraton.
- Czas: Postępowanie trwa zazwyczaj od 2 do nawet 4-5 lat (w zależności od obłożenia sądu i liczby świadków).
- Emocje: Będziesz musiał opowiadać o intymnych szczegółach pożycia, a druga strona będzie Cię atakować.
- Koszty: Dłuższy proces to wyższe koszty zastępstwa procesowego.
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy zdrada zawsze oznacza orzeczenie winy?
Zazwyczaj tak, ale nie automatycznie. Jeśli druga strona udowodni, że więzi małżeńskie (uczuciowe, fizyczne) wygasły zanim doszło do zdrady (tzw. zdrada po rozpadzie pożycia), Sąd może uznać, że zdrada nie była przyczyną rozpadu małżeństwa, a jedynie jego skutkiem. Wtedy wina może nie być orzeczona lub orzeczona obustronnie.
Czy podział majątku następuje na sprawie rozwodowej?
Co do zasady- nie. Sąd rozwodowy może dokonać podziału majątku tylko wtedy, gdy nie przedłuży to postępowania (czyli gdy małżonkowie są w 100% zgodni co do podziału). W 95% przypadków podział majątku to osobna sprawa, zakładana już po uzyskaniu rozwodu.
Czy wina w rozwodzie wpływa na kontakty z dziećmi?
To powszechny mit. Wina za rozpad małżeństwa (np. zdrada) nie oznacza automatycznie, że ktoś jest złym rodzicem. Sąd oddziela relacje małżeńskie od rodzicielskich. Chyba że winą jest przemoc lub alkoholizm, które zagrażają dobru dziecka- wtedy ma to wpływ na władzę rodzicielską.